Серби: 12 жил төр барьсан Александр Вучич сонгуульд ялагдав

Ж.Ариунгэрэл

Анд нөхдийн мэдээ

2026-10-26

   Сербийн Сонгуулийн хорооноос сонгуулийн санал асуулгын эцсийн дүн болон урьдчилсан мэдээллийг танилцуулж, сөрөг хүчний эвсэл сонгуульд ялалт байгуулсныг албан ёсоор зарлалаа. Сүүлийн арав гаруй жилийн турш Сербийн улс төрийн тавцанд үнэмлэхүй хяналтаа тогтоож төрийн эрхийг барьсан ерөнхийлөгч Александр Вучич болон түүний Сербийн Прогрессив нам (SNS) ийнхүү сонгуульд түүхэн ялагдал хүлээж, тус улсад шинэ улс төрийн үе шатыг эхлүүлж байна. А.Вучич нь 2014 оноос хойш ерөнхий сайд, ерөнхийлөгчөөр тасралтгүй 12 жил ажилласан юм.  

Иргэдийн идэвх

   Сонгуулийн ирц сүүлийн хэдэн арван жилд байгаагүй дээд хэмжээнд хүрч, иргэд санал өгөх байруудад урт дараалал үүсгэн оролцсон нь энэ удаагийн сонгуулийн нэг онцлог болов. Нийслэл Белград болон бусад томоохон хотуудад сонгогчдын идэвх онцгой өндөр байсан бөгөөд өөрчлөлт, шинэчлэлийг хүссэн иргэдийн санал сөрөг хүчний талд жин дарсан байна. Сөрөг хүчний намуудын нэгдсэн эвсэл сонгуулийн сурталчилгааны хугацаанд төрийн байгууллагуудын хараат бус байдлыг хангах, авлигатай тэмцэх, хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөг эргүүлэн авчрах, Европтой ойртох бодлогыг идэвхжүүлэх амлалт өгсөн юм. Эдгээр уриа лоозонгууд нь эдийн засгийн хүндрэл, инфляц, ардчилсан зарчмууд алдагдсан явдалд бухимдаж байсан иргэдийн сэтгэл зүйд гүнзгий нөлөөлжээ.

   Ерөнхийлөгч А.Вучич сонгуулийн дүн тодорхой болсны дараа сонгогчид болон хэвлэл мэдээллийнхэнд хандан мэдэгдэл хийлээ. Тэрбээр "Ард түмний сонголт бол төрийн дээд эрх мэдэл юм. Бид иргэдийнхээ гаргасан шийдвэрийг хүндэтгэн үзэж байна. Манай нам эх орныхоо хөгжлийн төлөө ихийг хийсэн гэдэгтээ итгэлтэй байгаа бөгөөд шинэ Засгийн газарт эрх мэдлийг ардчилсан, тайван замаар шилжүүлэн өгөх болно" гэжээ. Түүний энэ мэдэгдэл нь тус бүс нутагт улс төрийн тогтвортой байдлыг хадгалах, сонгуулийн дараах эмх замбараагүй байдлаас сэргийлэхэд чухал алхам болно гэж олон улсын ажиглагчид дүгнэж байна.

Ялагдлын шалтгаан

   А.Вучичийн уналтад хэд хэдэн хүчин зүйл нөлөөлсөн гэж улс төр судлаачид үзэж байна. Энэ нь нэгдүгээрт, эдийн засгийн дарамт бөгөөд залуучуудын ажилгүйдэл, бараа бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт болон амьжиргааны өртөг нэмэгдсэн явдалд сонгогчид сэтгэл дундуур байжээ. Улмаар сүүлийн жилүүдэд болж өнгөрсөн олон нийтийн эсэргүүцлийн жагсаалууд нь сөрөг хүчнийг нэгтгэх бат бэх суурь болсон байна. Мөн төрийн институциудын биеэ даасан байдал алдагдсан, авлигын асуудал болон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд нэг талыг барьсан явдалд залуу үеийнхэн ихээхэн шүүмжлэлтэй ханджээ. Сөрөг хүчний эвслийн тэргүүн ялалтын дараа хийсэн мэдэгдэлдээ "Энэ бол зөвхөн нэг сонгуулийн ялалт биш, Серби улсад ардчилал, шүүхийн хараат бус байдал, хуулийн засаглалыг эргүүлэн авчирч буй шинэ эрин үеийн эхлэл" хэмээн өмнө онцолсон байна.

Цаашдын төлөв

   Сербийн улс төрийн энэхүү эргэлт нь зөвхөн тус улсын дотоод хэрэг биш, Баруун Балканы бүс нутаг болон олон улсын харилцаанд томоохон нөлөө үзүүлэхээр байна. А.Вучичийн бүрэн эрхийн хугацаанд Серби улс Европын Холбоонд элсэх яриа хэлэлцээг үргэлжлүүлж байсан ч нөгөө талдаа ОХУ болон БНХАУ-тай эдийн засаг, улс төрийн харилцаагаа нягт хадгалж, тэнцвэртэй бодлого явуулахыг хичээж ирсэн юм. Шинээр байгуулагдах Засгийн газар Европын Холбоонд элсэх үйл явцыг түргэтгэж, Барууны орнуудтай хамтын ажиллагаагаа идэвхжүүлэх магадлалтай байна. Нөгөөтэйгүүр, Косовотой хийж буй харилцааг хэвийн болгох яриа хэлэлцээнд шинэ ахиц гарах эсэх нь олон улсын анхаарлыг татаж байгаа юм.

   Сербийн ард түмэн шинэ Засгийн газраас улс төрийн шинэчлэл, эдийн засгийн сэргэлт болон авлигагүй нийгмийг хүлээж байгаа бөгөөд ойрын өдрүүдэд парламентын анхны хуралдаан болж, шинэ Ерөнхий сайд болон түүний кабинетийг томилох үйл явц эхэлнэ.